സൗദി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് നിയമ പരിഷ്കരണം: വിദേശികൾക്ക് പ്രോപ്പർട്ടി സ്വന്തമാക്കാൻ പുതിയ മാർഗ്ഗരേഖ

റിയാദ്: സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്വദേശികളല്ലാത്തവർക്ക് വസ്തുവകകൾ സ്വന്തമാക്കുന്നതിനുള്ള സമഗ്രമായ നിയമനിർമ്മാണത്തിന് രൂപം നൽകി. വിദേശ വ്യക്തികൾ, കമ്പനികൾ, ലാഭരഹിത സംഘടനകൾ (Non-profit organizations) എന്നിവർക്ക് രാജ്യത്ത് റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഉടമസ്ഥാവകാശം നേടുന്നതിനുള്ള വിശദമായ നിബന്ധനകൾ പുതിയ നിയമാവലിയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. എല്ലാത്തരം ഉടമസ്ഥാവകാശ ഇടപാടുകൾക്കുമായി ഏകീകൃത ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമും രാജ്യം സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

വിദേശികൾക്ക് റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഉടമസ്ഥാവകാശം നൽകുന്ന നിയമത്തിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് റെഗുലേഷൻസ് അനുസരിച്ച്, വസ്തുവകകൾ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കും. വിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലെ കർശനമായ വ്യവസ്ഥകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് പെയ്‌മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ നിയമലംഘനങ്ങൾക്ക് 1 കോടി റിയാൽ (10 Million SR) വരെ പിഴയും പുതിയ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

വിദേശികൾക്ക് വസ്തു വാങ്ങാൻ അനുമതിയുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ മേഖലകൾ (Geographical zones) സൗദി ഭരണകൂടം അടുത്തിടെ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് അനുബന്ധമായാണ് പുതിയ നിയമാവലി വന്നിരിക്കുന്നത്.

വിദേശ വ്യക്തികൾക്കുള്ള പുതിയ നിബന്ധനകൾ

സൗദിയിൽ സ്ഥിരതാമസമില്ലാത്ത വിദേശികൾ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വാങ്ങുന്നതിന് മുൻപായി താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കണം:

* സൗദി ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (Ministry of Interior) അംഗീകാരമുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഐഡന്റിറ്റി (അബ്ഷീർ പോലുള്ള സംവിധാനം) സ്വന്തമാക്കണം.
* സ്വന്തം പേരിൽ സൗദിയിൽ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് ആരംഭിക്കണം.
* ഈ ഡിജിറ്റൽ ഐഡന്റിറ്റിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച സൗദി മൊബൈൽ നമ്പർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം.

വാങ്ങുന്നയാളുടെ വ്യക്തിത്വം കൃത്യമായി ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനും എല്ലാ സാമ്പത്തിക-നിയമ ഇടപാടുകളും ഔദ്യോഗികമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുമാണ് ഈ നിബന്ധനകൾ.

വിദേശ കമ്പനികൾക്കുള്ള ബാധ്യതകൾ

സൗദിയിൽ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വിദേശ കമ്പനികൾ താഴെ പറയുന്നവ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്:

* സൗദി നിക്ഷേപ മന്ത്രാലയത്തിൽ (Ministry of Investment) രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം.
* കമ്പനിയുടെ നേരിട്ടുള്ളതും അല്ലാത്തതുമായ യഥാർത്ഥ ഉടമകളുടെ (Beneficial owners) വിവരങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വെളിപ്പെടുത്തണം.
* അംഗീകൃത സൗദി ഐഡന്റിറ്റിയുള്ള ഒരു നിയമപ്രതിനിധിയെ (Legal representative) നിയമിക്കണം.
* കമ്പനിയുടെ പേരിൽ സൗദിയിൽ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടായിരിക്കണം.

നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയായാൽ നിക്ഷേപ മന്ത്രാലയം കമ്പനിക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പർ അനുവദിക്കും. കൂടാതെ, കമ്പനിയുടെ 5% അല്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതൽ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടായാൽ 15 ദിവസത്തിനകം മന്ത്രാലയത്തെ അറിയിക്കണം.

വിദേശ ലാഭരഹിത സംഘടനകൾക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ

വിദേശ ലാഭരഹിത സംഘടനകൾ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ നോൺ-പ്രോഫിറ്റ് സെക്ടർ ഡെവലപ്‌മെന്റിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം. നിയന്ത്രണാധികാരമുള്ള വ്യക്തികളുടെ വിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുകയും സൗദി ഐഡന്റിറ്റിയുള്ള പ്രതിനിധിയെ നിയമിക്കുകയും വേണം. ഘടനയിലോ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള അധികാരത്തിലോ എന്തെങ്കിലും മാറ്റമുണ്ടായാൽ 15 ദിവസത്തിനകം അധികൃതരെ അറിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഏകീകൃത ഇലക്ട്രോണിക് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം

റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ജനറൽ അതോറിറ്റി (REGA) രൂപീകരിക്കുന്ന ഏകീകൃത ഇലക്ട്രോണിക് പോർട്ടലാണ് പുതിയ നിയമത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത. നാഷണൽ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് രജിസ്ട്രിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഈ പോർട്ടൽ വഴിയായിരിക്കും വിദേശികൾ, വിദേശ കമ്പനികൾ, വിദേശ ഓഹരി പങ്കാളിത്തമുള്ള സൗദി കമ്പനികൾ എന്നിവരുടെ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് അപേക്ഷകളും ഇടപാടുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

> **പ്രധാന നിബന്ധന:** വസ്തു വാങ്ങുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും സൗദി സെൻട്രൽ ബാങ്ക് (SAMA) അംഗീകരിച്ച ഇലക്ട്രോണിക് പെയ്‌മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ വഴി മാത്രമേ നടത്താവൂ. ഇതിനുശേഷമേ ആധാര കൈമാറ്റം (Title deed transfer) സാധ്യമാകൂ.

കുടുംബങ്ങൾക്കുള്ള ഉടമസ്ഥാവകാശ പരിധി

ഒരു വിദേശ കുടുംബത്തിന് ഒന്നിലധികം പാർപ്പിടങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിന് പുതിയ നിയമം അനുമതി നൽകുന്നില്ല. വിദേശിയായ പങ്കാളിയെയും കുട്ടികളെയും ആശ്രിതരായി (Dependents) മാത്രമേ കണക്കാക്കൂ. വിവാഹബന്ധം വേർപെടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ മക്കൾക്ക് 25 വയസ്സ് തികയുകയോ ചെയ്യാതെ അവർക്ക് സ്വന്തം പേരിൽ വെറെയൊരു പാർപ്പിടം വാങ്ങാൻ സാധിക്കില്ല.

വിദേശ ഓഹരിയുള്ള സൗദി കമ്പനികൾ

ഓഹരി വിപണിയിൽ (Stock exchange) ലിസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടാത്തതും എന്നാൽ വിദേശ ഓഹരി പങ്കാളിത്തമുള്ളതുമായ സൗദി കമ്പനികൾക്ക്, വിദേശികൾക്കായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള സോണുകൾക്ക് പുറത്തും വസ്തു വാങ്ങാം. എന്നാൽ ബിസിനസ്സ് ആവശ്യങ്ങൾക്കോ ജീവനക്കാരുടെ താമസസൗകര്യത്തിനോ ആയിരിക്കണം ഇത്. ഇതിനായി നിക്ഷേപ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അനുമതി വേണം (മക്ക, മദീന എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടില്ല). എന്നാൽ വിദേശികൾക്കായി അനുവദിക്കപ്പെട്ട സോണുകളിൽ (മക്കയും മദീനയും ഉൾപ്പെടെ) മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രത്യേക അനുമതിയില്ലാതെ തന്നെ നിയമവിധേയമായി ഇവർക്ക് വസ്തു വാങ്ങാം.

ഇടപാട് ഫീസും ഇളവുകളും

റിയാദ്, ജിദ്ദ, മക്ക, മദീന എന്നീ നഗരങ്ങളിൽ വിദേശികൾ നടത്തുന്ന റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഇടപാടുകൾക്ക് 2% ഫീസ് ചുമത്തും. എന്നാൽ താഴെ പറയുന്ന പത്ത് വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഈ ഫീസിൽ നിന്ന് ഇളവുണ്ടാകും:

* പാരമ്പര്യ സ്വത്ത് വിഭജനം (Inheritance divisions)
* അന്തിമ കോടതി വിധികൾ വഴിയുള്ള കൈമാറ്റം
* പൊതു ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സർക്കാർ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ
* എൻഡോവ്‌മെന്റുകൾക്കും സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമുള്ള സംഭാവനകൾ
* പ്രത്യേക നിബന്ധനകളോടെ 180 ദിവസത്തിനകം വസ്തു മുൻ ഉടമയ്ക്ക് തന്നെ തിരികെ നൽകൽ
* പങ്കാളിത്തമുള്ള സ്വത്തുക്കൾ വിഹിതം കൂട്ടാതെ വിഭജിക്കൽ
* നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളുടെയും ഇടപാടുകൾ
* പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികളിലേക്കോ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ഫണ്ടുകളിലേക്കോ ഉള്ള കൈമാറ്റം

പരിശോധനകളും പിഴകളും

റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ജനറൽ അതോറിറ്റി (REGA) നിയമിക്കുന്ന ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് നിയമലംഘനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാനും രേഖപ്പെടുത്താനും അധികാരമുണ്ട്. പിഴ ചുമത്തുന്നതിന് മുൻപ് നിയമലംഘനത്തിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് അത് തിരുത്താൻ 10 മുതൽ 180 ദിവസം വരെ സമയം നൽകും.

വ്യാജ വിവരങ്ങൾ നൽകി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വിദേശികൾക്ക് വസ്തുവിന്റെ മൂല്യത്തിന്റെ 5% വരെ അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി **1 കോടി റിയാൽ (10 Million SR)** വരെ പിഴ ചുമത്താം. മറ്റ് നിയമലംഘനങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് മുതൽ വസ്തുവിന്റെ മൂല്യത്തിന്റെ 0.1% മുതൽ 3% വരെ പിഴയും ഈടാക്കാവുന്നതാണ്.